چهارباغ روی لبه تیغ بیماری‌های مشترک انسان و دام

به گزارش گروه اجتماعی شبکه خبری چهارباغ رسا، بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، اگرچه در بسیاری از موارد در سایه بی‌توجهی به نکات بهداشتی، مصرف فرآورده‌های دامی غیراستاندارد و غیربهداشتی و ضعف در مدیریت حیوانات بلاصاحب گسترش پیدا می‌کنند، اما همچنان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه سلامت در مناطق در حال توسعه به شمار ‌می‌روند؛ موضوعی که در شهرستان چهارباغ نیز با وجود کنترل برخی بیماری‌ها، در بخش‌هایی همچون حیوان‌گزیدگی، هاری، سالک، کیست هیداتیک و لزوم پیشگیری از تب مالت، نیازمند توجه جدی‌تر دستگاه‌های مسئول است.

تازه‌ترین آمار‌های ارائه شده از سوی مسئولان حوزه بهداشت و دامپزشکی شهرستان چهارباغ نشان می‌دهد هرچند موارد ابتلا به تب مالت در این شهرستان روندی کاهشی داشته و در سه‌ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ نیز موردی از این بیماری گزارش نشده، اما در مقابل، افزایش آمار حیوان‌گزیدگی، ثبت یک مورد فوت ناشی از هاری و روند رو به رشد برخی بیماری‌های مشترک، زنگ هشدار را برای حوزه سلامت این شهرستان به صدا درآورده است.

رئیس مرکز بهداشت و درمان شهرستان چهارباغ در تشریح آخرین وضعیت بیماری تب مالت در این شهرستان گفت: در سال ۱۴۰۴ سه نفر در چهارباغ به بیماری تب مالت مبتلا شدند که یک مورد آن مربوط به اتباع خارجی بود.

دکتر فروغ دولت‌آبادی در ادامه افزود: در سال ۱۴۰۳ نیز شش مورد ابتلا به تب مالت در شهرستان ثبت شده بود که دو مورد آن مربوط به اتباع خارجی بود، اما در سه‌ماهه ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون موردی از این بیماری گزارش نشده است.

وی با اشاره به اینکه عمده علت ابتلا به تب مالت در چهارباغ، استفاده از شیر خام جوشیده نشده و فرآورده‌های لبنی سنتی است، اظهار کرد: برای بیماران مبتلا، تا زمان بهبودی نهایی آموزش‌های لازم از سوی کارشناسان و بهورزان ارائه می‌شود و خانواده و اطرافیان فرد نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند.

به گفته دولت‌آبادی، دوره درمان این بیماری حدود دو ماه است و در این مدت، بیمار از نظر علائم، وجود بیماری و سایر شاخص‌های مرتبط به‌طور مستمر غربالگری می‌شود.

سالک؛ بیماری‌ای که در برخی کانون‌ها تکرار می‌شود

رئیس مرکز بهداشت و درمان چهارباغ در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بیماری سالک اشاره کرد و گفت: سال گذشته یک مورد بیماری سالک در چهارباغ مشاهده شد، در سال ۱۴۰۳ نیز دو مورد از این بیماری گزارش شده بود و در سال ۱۴۰۵ هم تاکنون یک مورد ثبت شده است.

وی افزود: در این موارد، تمامی افراد به‌ویژه اعضای خانواده بیمار مورد بررسی قرار می‌گیرند و دارو‌های مورد نیاز نیز به‌صورت رایگان در اختیار بیماران قرار می‌گیرد. دولت‌آبادی با اشاره به کانون‌های بروز این بیماری در شهرستان تصریح کرد: غالب موارد بیماری در مناطقی مانند لشگرآباد و سنقرآباد دیده می‌شود و تجمع مگس در وسایل چوبی و لاستیک‌های انباشت‌شده در تعویض‌روغنی‌ها از مهم‌ترین عوامل مؤثر در بروز این بیماری است.

کیست هیداتیک؛ روندی افزایشی در سایه سگ‌های بلاصاحب

وی همچنین با اشاره به روند افزایشی بیماری کیست هیداتیک در شهرستان گفت: در سال ۱۴۰۳، شش نفر در چهارباغ به این بیماری مبتلا شدند که جمعیت غالب مبتلایان در منطقه لشگرآباد قرار داشت. رئیس مرکز بهداشت و درمان چهارباغ با تأکید بر اینکه برای کنترل این بیماری، جمع‌آوری سگ‌های بلاصاحب یک ضرورت جدی است، اظهار کرد: شهرداری و بخشداری در مناطق لشگرآباد و رمنده در این زمینه بایستی جدی‌تر عمل کنند.

حیوان‌گزیدگی در چهارباغ رو به افزایش است

بخش نگران‌کننده‌تر آمار‌های حوزه سلامت چهارباغ اما به حیوان‌گزیدگی و هاری مربوط می‌شود؛ جایی که آمار‌ها از یک روند افزایشی خبر می‌دهد. دولت‌آبادی در این‌باره گفت: سال گذشته ۱۰۷۹ نفر در شهرستان چهارباغ دچار حیوان‌گزیدگی و البته واکسیناسیون شدند، در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۳ حدود ۷۷۲ مورد بود. وی ادامه داد: این آمار افزایشی است و در سال ۱۴۰۴ نیز یک مورد فوت ناشی از هاری در میان اتباع خارجی در شهرستان ثبت شده است.

رئیس مرکز بهداشت و درمان چهارباغ در عین حال تأکید کرد: خوشبختانه بیماری‌های مشترک بین انسان و دام از جمله سیاه‌زخم، لپتوسپیروز، تب کریمه کنگو و کالازار تاکنون در شهرستان چهارباغ مشاهده نشده است.

رئیس اداره دامپزشکی چهارباغ هم با اشاره به اینکه مدیریت و جمع‌آوری سگ‌های بلاصاحب بر عهده شهرداری است با اشاره به افزایش نگرانی‌ها درباره بیماری هاری، خواستار ورود جدی‌تر دستگاه‌های اجرایی محلی به این موضوع شد.

دکتر مسعود محمدزاده گفت: درباره بیماری هاری و روند افزایشی آن، دو بخشداری مرکزی و رامجین و همچنین شهرداری چهارباغ باید با جدیت وارد عمل شوند.

وی افزود: دامپزشکی وبهداشت و درمان طبق قانون صرفاً واکسیناسیون سگ‌های صاحبدار و تشخیص بیماری در حیوانات مبتلا و در موارد انسانی واکسیناسیون افرادی را که دچار حیوان‌گزیدگی شده‌اند برعهده دارند، اما جمع‌آوری سگ‌های بلاصاحب با انعقاد قرارداد و نظارت بر عملکرد پیمانکار برای اجرا، از وظایف شهرداری است.

محمدزاده با بیان اینکه عقیم‌سازی و واکسیناسیون سگ‌های بلاصاحب می‌تواند این حیوانات را بی‌خطر کند، اظهار کرد: متأسفانه به دلیل هزینه‌های بالا، در شهرداری‌ها استقبال چندانی از این موضوع نشده است که دامپزشکی بسیار به آن توصیه می‌کند.

آغاز طرح واکسیناسیون بروسلوز(تب مالت) توسط اداره دامپزشکی شهرستان در دام‌های سبک بالغ در چهارباغ

رئیس اداره دامپزشکی چهارباغ در ادامه از آغاز طرح مبارزه با تب مالت یا بروسلوز در این شهرستان خبر داد و گفت: این طرح از اول خرداد ۱۴۰۵ در چهارباغ آغاز شده است.وی افزود: واکسیناسیون دام سبک شامل گوسفند و بز بالغ پس از سال‌ها در این شهرستان در حال اجراست؛ در حالی که در سال‌های گذشته، واکسیناسیون تب مالت بیشتر در دام‌های سنگین در گاوداری‌های صنعتی وسنتی و در بره وبزغاله دام‌های سبک دامداری‌های سنتی انجام می‌شد.

محمدزاده درباره نوع واکسن مورد استفاده اظهار کرد: واکسن خارجی «دالوت» از سوی سازمان دامپزشکی کشور واداره کل دامپزشکی استان برای میش‌های غیرآبستن و گوسفندان نر در نظر گرفته شده است. مراکز مایه‌کوبی نیز واکسن رایگان دولتی را از دامپزشکی دریافت می‌کنند و در پایان سال، هزینه تزریق از سوی دامپزشکی در قالب طرح خریدخدمت پرداخت می‌شود.

وی با اشاره به روند اجرای طرح گفت: قبل و یک ماه بعد واکسیناسیون، از ۶ دامداری دام سبک سنتی شهرستان به‌صورت پایلوت خون‌گیری انجام شد تا از طریق آزمایش در آزمایشگاه مرکزی اداره کل دامپزشکی استان، مؤثر بودن واکسیناسیون وتیتر واکسن مورد ارزیابی قرارگیرد.

۱۷۹ دامداری دام سبک سنتی در چهارباغ

رئیس اداره دامپزشکی چهارباغ با بیان اینکه ۱۷۹ دامداری سنتی در شهرستان به پرورش گوسفند وبز مشغول هستند، گفت: از این تعداد، شش واحد به‌عنوان پایلوت برای خون‌گیری، واکسیناسیون و خون‌گیری مجدد در قالب طرح مبارزه بابروسلوز( تب مالت )انتخاب شده‌اند.

وی افزود: اگرچه تمامی گله‌های چهارباغ باید علیه بیماری بروسلوز واکسینه شوند، اما برخی دامداران همکاری لازم را در این زمینه ندارند.

محمدزاده ادامه داد: تاکنون هفت هزار رأس دام سبک بالغ علیه بیماری تب مالت واکسینه شده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این آمار تا پایان تیرماه به ۱۰ هزار رأس برسد وتا چندماه آتی این طرح ادامه دارد.

به گفته وی، این طرح ادامه‌دار است و باید یک سال در میان و با فاصله در سال‌های سوم و پنجم نیز تکرار شود. در این طرح، واکسن برای میش‌های غیرآبستن و نر‌های گله تزریق می‌شود.

وی یادآور شد: در سال‌های گذشته برای بره‌ها و بزغاله‌های زیر سه ماه نیز واکسن جداگانه‌ای وجود داشت و هر سال تزریق واکسن انجام می‌شد، اما واکسیناسیون میش‌های بالغ برای نخستین‌بار در حال اجراست.

واکسیناسیون دام سنگین و توزیع سم رایگان

محمدزاده همچنین گفت: حدود پنج هزار رأس دام سنگین صنعتی وسنتی در شهرستان باید تا پایان سال واکسن بروسلوز دریافت کنند که عملیات واکسیناسیون درحال حاضر درحال انجام است.

رئیس اداره دامپزشکی چهارباغ با اشاره به اقدامات حمایتی دولتی در حوزه سمپاشی نیز اظهار کرد: به ازای هر ۲۵۰ رأس گوسفند و بز یک لیتر و هر ۷۰ رأس گاو وگوساله یک لیتر و یک‌هزار متر مربع فضای جایگاه نگهداری دام نیز یک لیتر سم برای سم پاشی دامداری‌های چهارباغ توسط اداره کل دامپزشکی استان البرز درنظر گرفته شده است.

وی ادامه داد: در مجموع باید تا پایان سال ۳۵۰ لیتر سم از طریق سم پاشی در اختیار دامداری‌ها قرار گیرد که تاکنون ۱۵۰ لیتر آن به طور رایگان تحویل داده شده است.

کشتار غیرمجاز دام، تهدیدی جدی در فصل گرما

رئیس اداره دامپزشکی چهارباغ در پایان با اشاره به یکی دیگر از چالش‌های جدی حوزه سلامت دام و انسان در این شهرستان گفت: متأسفانه چهارباغ با معضلی به نام کشتار غیرمجاز دام مواجه است که در فصل گرم می‌تواند بیماری‌هایی مانند تب خونریزی دهنده کریمه و کنگو را به دنبال داشته باشد.

وی تأکید کرد: شهرداری و نیروی انتظامی و سایر مراجع ذیصلاح باید با جدیت بیشتری به این مسئله ورود کنند.

با وجود آنکه آمار‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد چهارباغ در برخی بیماری‌های مشترک همچون تب مالت، دست‌کم در آغاز سال ۱۴۰۵ وضعیت بهتری را تجربه می‌کند، اما افزایش حیوان‌گزیدگی، ثبت مورد فوت ناشی از هاری، روند صعودی کیست هیداتیک و تداوم معضلاتی مانند سگ‌های بلاصاحب و کشتار غیرمجاز دام، نشان می‌دهد مدیریت این حوزه همچنان نیازمند هماهنگی جدی‌تر میان بهداشت، دامپزشکی، بخشداری‌ها و شهرداری و سایر دستگاه‌های مربوطه است؛ هماهنگی‌هایی که اگر به‌موقع شکل نگیرد، هزینه‌های آن مستقیماً متوجه سلامت شهروندان خواهد شد.